انواع سازگاری در روانشناسی

انسان، برخلاف بسیاری از موجودات زنده، فقط با تغییرات محیطی فیزیکی روبه رو نیست. تغییرات روانی، اجتماعی، شغلی، فرهنگی و حتی معنایی، بخش جدایی ناپذیر زندگی انسانی هستند. توانایی کنار آمدن با این تغییرات، یا همان سازگاری، یکی از بنیادی ترین عوامل سلامت روان و عملکرد موفق فرد در زندگی محسوب می شود. بدون سازگاری، حتی کوچک ترین تغییر می تواند به بحران روانی، فرسودگی، یا تصمیم های نادرست منجر شود.

در روانشناسی، سازگاری مفهومی ساده یا سطحی نیست. این مفهوم مجموعه ای از فرآیندهای زیستی، شناختی، هیجانی، رفتاری و اجتماعی را در بر می گیرد که به فرد کمک می کند تعادل خود را در شرایط متغیر حفظ کند. شناخت انواع سازگاری در روانشناسی، فقط یک بحث نظری نیست؛ بلکه ابزاری کاربردی برای تصمیم گیری آگاهانه در زندگی شخصی، روابط، شغل و حتی انتخاب مسیر درمانی به شمار می رود.

این محتوا با رویکردی علمی و کاربردی نوشته شده است تا خواننده بتواند انواع سازگاری را بشناسد، نشانه های سازگاری سالم و ناسالم را تشخیص دهد و در نهایت انتخاب های دقیق تری برای بهبود کیفیت زندگی و سلامت روان خود داشته باشد.

 

سازگاری در روانشناسی چیست؟

سازگاری در روانشناسی به توانایی فرد برای تنظیم و تعدیل افکار، هیجان‌ها و رفتارهای خود در مواجهه با تغییرات محیطی، اجتماعی یا درونی گفته می‌شود. این مفهوم فراتر از تحمل شرایط دشوار است و شامل یافتن راهکارهای مؤثر برای حفظ تعادل روانی و عملکرد مطلوب در زندگی روزمره می‌شود. شناخت سازگاری به ما کمک می‌کند درک کنیم چگونه افراد در برابر فشارها و چالش‌های مختلف واکنش نشان می‌دهند و چه عواملی توانایی آن‌ها را در سازگاری مؤثر تحت تأثیر قرار می‌دهد.

تعریف علمی سازگاری از دیدگاه روانشناسی

در روانشناسی، سازگاری به توانایی فرد برای تنظیم افکار، هیجان ها و رفتارهای خود در پاسخ به تغییرات درونی یا بیرونی گفته می شود. این تغییرات می توانند شامل رویدادهای استرس زا، تغییر شرایط زندگی، فشارهای اجتماعی یا حتی تحولات رشدی باشند. سازگاری به معنای حذف مشکل یا نادیده گرفتن آن نیست، بلکه به معنای یافتن راهی مؤثر برای مواجهه با آن است.

از منظر علمی، سازگاری یک فرآیند پویا محسوب می شود، نه یک ویژگی ثابت. فرد ممکن است در یک حوزه از زندگی سازگار و در حوزه ای دیگر دچار ناسازگاری باشد. به همین دلیل، روانشناسان سازگاری را در قالب ابعاد مختلف بررسی می کنند و آن را نتیجه تعامل بین ویژگی های فردی و شرایط محیطی می دانند. نکته مهم این است که سازگاری الزاماً به معنای رضایت کامل نیست. گاهی فرد در شرایط دشوار سازگار می شود، بدون آن که احساس خوشایندی داشته باشد. آنچه اهمیت دارد، حفظ عملکرد روانی و جلوگیری از آسیب های جدی است.

تفاوت سازگاری، تحمل و تسلیم

یکی از خطاهای رایج، یکسان دانستن سازگاری با تحمل یا تسلیم است. تحمل معمولاً به معنای پذیرش منفعلانه شرایط ناخوشایند بدون تلاش برای تغییر یا تنظیم است. در تحمل، فشار روانی باقی می ماند و به مرور می تواند به فرسودگی منجر شود.

تسلیم، حالتی شدیدتر از تحمل است که در آن فرد احساس ناتوانی می کند و کنترل را کاملاً از دست می دهد. در این وضعیت، فرد نه تنها شرایط را تغییر نمی دهد، بلکه حتی تلاش برای سازگاری هم متوقف می شود. این حالت در بسیاری از اختلالات روانی مانند افسردگی شدید دیده می شود. سازگاری اما مسیری فعال است. فرد شرایط را می بیند، محدودیت ها را می پذیرد و در عین حال راه هایی برای تنظیم خود یا محیط پیدا می کند. سازگاری سالم همواره با حفظ عزت نفس و هویت فردی همراه است.

چرا سازگاری یکی از شاخص های اصلی سلامت روان است؟

سلامت روان صرفاً به نبود بیماری روانی محدود نمی شود. یکی از مهم ترین شاخص های سلامت روان، توانایی فرد برای مواجهه مؤثر با چالش های زندگی است. فردی که سازگاری بالایی دارد، حتی در شرایط فشارزا می تواند تصمیم های منطقی بگیرد و از فروپاشی روانی جلوگیری کند.

پژوهش های روانشناسی نشان داده اند که سطح سازگاری با عواملی مانند رضایت از زندگی، کیفیت روابط، عملکرد شغلی و تاب آوری ارتباط مستقیم دارد. در مقابل، ناسازگاری مزمن می تواند زمینه ساز اضطراب، افسردگی و اختلالات رفتاری شود. به همین دلیل، در ارزیابی های روانشناختی و فرایندهای درمانی، میزان سازگاری فرد یکی از مؤلفه های کلیدی محسوب می شود.

انواع سازگاری در روانشناسی

سازگاری پدیده ای چندبعدی است و نمی توان آن را به یک نوع یا یک مهارت محدود کرد. روانشناسی برای درک بهتر این مفهوم، سازگاری را در قالب انواع مختلف دسته بندی می کند. هر یک از این انواع، بخشی از تجربه انسانی را پوشش می دهند و در کنار هم، تصویر کاملی از توانایی فرد برای تطبیق با زندگی ارائه می دهند.

شناخت این انواع کمک می کند تا فرد بداند مشکل او دقیقاً در کدام سطح قرار دارد. گاهی فرد از نظر هیجانی سازگار است اما در رفتار دچار مشکل می شود. گاهی سازگاری شناختی وجود دارد اما بدن واکنش های شدیدی نشان می دهد. این تفکیک، پایه تصمیم گیری درست برای مداخله یا درمان است.

 

سازگاری زیستی (Biological Adaptation)

سازگاری زیستی بخشی از فرآیند سازگاری کلی انسان است که به واکنش‌های فیزیولوژیک بدن در پاسخ به تغییرات محیطی و روانی اشاره دارد. این نوع سازگاری شامل فعالیت سیستم عصبی، پاسخ‌های هورمونی و عملکردهای جسمی است که به فرد کمک می‌کنند در شرایط استرس‌زا و تهدیدآمیز، عملکرد و سلامت خود را حفظ کند. بررسی سازگاری زیستی، پایه‌ای علمی برای درک رابطه بین ذهن و بدن و نقش آن در سلامت روان فراهم می‌کند.

سازگاری زیستی از منظر روانشناسی تکاملی

سازگاری زیستی به واکنش های فیزیولوژیک بدن در برابر تغییرات محیطی و روانی اشاره دارد. سیستم عصبی، غدد درون ریز و پاسخ های هورمونی نقش اصلی را در این نوع سازگاری ایفا می کنند. از دیدگاه روانشناسی تکاملی، این سازگاری ها به بقای انسان کمک کرده اند.

پاسخ استرس، یکی از شناخته شده ترین نمونه های سازگاری زیستی است. در مواجهه با تهدید، بدن با ترشح هورمون هایی مانند کورتیزول و آدرنالین آماده واکنش می شود. این پاسخ در کوتاه مدت مفید است، اما اگر مزمن شود، به سلامت روان و جسم آسیب می زند. بنابراین، سازگاری زیستی سالم به معنای توانایی بدن برای فعال شدن در زمان لازم و بازگشت به تعادل پس از رفع تهدید است.

نمونه های عملی سازگاری زیستی در زندگی روزمره

تغییر الگوی خواب در شرایط کاری جدید، واکنش بدن به استرس امتحان یا سازگاری با تغییرات آب وهوایی، نمونه هایی از سازگاری زیستی هستند. بدن به طور مداوم در حال تنظیم خود است تا تعادل فیزیولوژیک حفظ شود.

افرادی که سازگاری زیستی ضعیفی دارند، معمولاً علائمی مانند خستگی مزمن، سردرد، مشکلات گوارشی یا اختلال خواب را تجربه می کنند. این علائم اغلب نشانه ای از فشار روانی حل نشده هستند. شناخت این نشانه ها کمک می کند تا فرد متوجه شود مشکل فقط ذهنی یا روانی نیست و بدن نیز درگیر فرآیند ناسازگاری شده است.

ارتباط سازگاری زیستی با اختلالات روان تنی

اختلالات روان تنی زمانی شکل می گیرند که فشارهای روانی از طریق بدن بروز پیدا می کنند. در این حالت، سازگاری زیستی به درستی انجام نمی شود و بدن به جای بازگشت به تعادل، در حالت هشدار باقی می ماند. اضطراب مزمن، استرس شغلی طولانی مدت و تعارضات هیجانی حل نشده از عوامل اصلی تضعیف سازگاری زیستی هستند. در چنین شرایطی، مداخلات روانشناختی می توانند به تنظیم دوباره سیستم های بدن کمک کنند.

بیشتر بخوانید : تفاوت بین غم، سوگ و افسردگی از نگاه روان شناسی

سازگاری شناختی (Cognitive Adaptation)

سازگاری شناختی به توانایی ذهن برای تفسیر، معنا دادن و بازسازی تجربه ها اشاره دارد. این نوع سازگاری تعیین می کند که فرد چگونه یک موقعیت را می بیند و چه معنایی به آن می دهد. در بسیاری از موارد، مشکل اصلی نه خود رویداد، بلکه نحوه تفسیر آن است.

بازسازی شناختی و تطبیق ذهن با شرایط جدید

بازسازی شناختی یکی از مهم ترین فرآیندهای سازگاری شناختی است. در این فرآیند، فرد یاد می گیرد افکار ناکارآمد یا غیرمنطقی را شناسایی و اصلاح کند. این کار به کاهش فشار روانی و افزایش انعطاف پذیری ذهن کمک می کند.

برای مثال، فردی که شکست شغلی را به عنوان «ناتوانی کامل» تفسیر می کند، دچار ناسازگاری شناختی می شود. اما اگر همان تجربه به عنوان «فرصت یادگیری» بازتعریف شود، سازگاری به شکل سالم تری اتفاق می افتد.

سوگیری های شناختی و اختلال در سازگاری

سوگیری های شناختی الگوهای فکری نادرستی هستند که قضاوت فرد را مختل می کنند. تفکر سیاه وسفید، فاجعه سازی یا تعمیم افراطی از جمله این سوگیری ها هستند. این الگوها مانع سازگاری شناختی می شوند و فشار روانی را تشدید می کنند. فردی که دچار این سوگیری هاست، معمولاً انعطاف ذهنی کمی دارد و در برابر تغییر مقاومت می کند. شناسایی و اصلاح این الگوها نقش مهمی در بهبود سازگاری دارد.

مثال های کاربردی از سازگاری شناختی

مهاجرت، تغییر مسیر تحصیلی، ابتلا به بیماری یا پایان یک رابطه، همگی موقعیت هایی هستند که سازگاری شناختی را به چالش می کشند. افرادی که می توانند معنای جدیدی برای زندگی خود بسازند، معمولاً سریع تر به تعادل می رسند.

سازگاری هیجانی (Emotional Adaptation)

سازگاری هیجانی به توانایی فرد برای تجربه، درک و تنظیم هیجان ها در شرایط مختلف اشاره دارد. هیجان ها بخش جدایی ناپذیر تجربه انسانی هستند و نادیده گرفتن یا سرکوب آن ها به ناسازگاری منجر می شود.

تنظیم هیجان و نقش آن در سازگاری

تنظیم هیجان به معنای حذف احساسات منفی نیست، بلکه مدیریت سالم آن هاست. فرد سازگار می تواند هیجان های ناخوشایند را تجربه کند، بدون آن که تحت کنترل آن ها قرار بگیرد. افرادی که مهارت تنظیم هیجان دارند، در شرایط بحرانی واکنش های افراطی نشان نمی دهند و تصمیم های منطقی تری می گیرند. این مهارت نقش مهمی در روابط بین فردی و سلامت روان دارد.

سازگاری هیجانی در مواجهه با بحران ها

سوگ، طلاق، شکست عاطفی یا از دست دادن شغل، همگی بحران های هیجانی محسوب می شوند. سازگاری هیجانی سالم به فرد اجازه می دهد این هیجان ها را تجربه کند و به تدریج به تعادل بازگردد. در مقابل، انکار هیجان ها یا غرق شدن افراطی در آن ها، فرآیند سازگاری را مختل می کند و احتمال بروز اختلالات روانی را افزایش می دهد.

پیامدهای ضعف در سازگاری هیجانی

ضعف در سازگاری هیجانی می تواند به اضطراب مزمن، افسردگی و فرسودگی روانی منجر شود. این افراد معمولاً در مدیریت روابط و فشارهای روزمره دچار مشکل هستند و کیفیت زندگی پایین تری را تجربه می کنند.

 

سازگاری اجتماعی (Social Adaptation)

سازگاری اجتماعی توانایی فرد برای تعامل مؤثر و هماهنگ با محیط اجتماعی و دیگران است. انسان موجودی اجتماعی است و بخش عمده ای از سلامت روان او به کیفیت روابط اجتماعی وابسته است. سازگاری اجتماعی شامل توانایی برقراری ارتباط، حل تعارض، همدلی و تطبیق با هنجارهای اجتماعی است.

سازگاری اجتماعی در روابط بین فردی

سازگاری اجتماعی در روابط خانوادگی، دوستانه، عاشقانه و محیط کاری اهمیت ویژه ای دارد. فردی که سازگاری اجتماعی بالایی دارد، می تواند تعارض ها را مدیریت کند، نیازهای خود و دیگران را متعادل کند و روابطی پایدار و سالم ایجاد نماید. در مقابل، فردی که ناسازگار است، اغلب دچار تعارض مزمن، سوءتفاهم یا انزوا می شود.

نقش مهارت های ارتباطی در سازگاری اجتماعی

مهارت های ارتباطی مانند جرأت مندی، شنیدن فعال، همدلی و توانایی حل تعارض، پایه های اصلی سازگاری اجتماعی محسوب می شوند. آموزش و تمرین این مهارت ها به افراد کمک می کند در محیط های پیچیده اجتماعی عملکرد بهتری داشته باشند و فشارهای روانی کمتری تجربه کنند.

ناسازگاری اجتماعی و پیامدهای آن

ناسازگاری اجتماعی می تواند منجر به انزوا، اضطراب اجتماعی، طرد شدن از گروه و حتی مشکلات شغلی شود. افراد فاقد مهارت سازگاری اجتماعی، در محیط های گروهی اغلب کم تأثیر یا منفعل هستند و امکان بهره گیری کامل از فرصت های اجتماعی را از دست می دهند.

 

سازگاری رفتاری (Behavioral Adaptation)

سازگاری رفتاری به تغییرات قابل مشاهده در رفتار فرد در پاسخ به شرایط محیطی اشاره دارد. رفتار خروجی نهایی فرآیندهای زیستی، شناختی و هیجانی است و نشان می دهد فرد تا چه اندازه توانسته خود را با محیط تطبیق دهد.

تغییر رفتار در پاسخ به محیط

رفتار انسان تحت تأثیر محیط های فیزیکی، اجتماعی و روانی تغییر می کند. این تغییر می تواند شامل عادت ها، تصمیمات روزمره، سبک زندگی و روش حل مشکلات باشد. فرد سازگار رفتار خود را به گونه ای تنظیم می کند که هم اهداف شخصی او حفظ شود و هم با محیط هماهنگ باشد.

تفاوت سازگاری رفتاری سالم و ناسالم

سازگاری رفتاری سالم شامل انعطاف منطقی، حفظ ارزش ها و توانایی تعدیل رفتار در شرایط مختلف است. ناسازگاری رفتاری ممکن است به شکل اجتناب مداوم، رفتارهای جبرانی یا تقلید بی منطق از دیگران بروز کند که در بلندمدت کیفیت زندگی را کاهش می دهد.

نقش یادگیری در سازگاری رفتاری

یادگیری نقش کلیدی در سازگاری رفتاری دارد. شرطی سازی، یادگیری مشاهده ای و تجربه مستقیم، رفتار فرد را در مواجهه با شرایط مشابه آینده شکل می دهد. افراد با سازگاری رفتاری بالا، از تجربیات گذشته برای انتخاب رفتارهای مؤثرتر استفاده می کنند.

 

سازگاری شغلی و تحصیلی

این نوع سازگاری به توانایی فرد در تطبیق با محیط های کاری یا تحصیلی اشاره دارد. سازگاری شغلی و تحصیلی از اهمیت ویژه ای برخوردار است، زیرا ناکامی در این حوزه ها می تواند تأثیرات گسترده ای بر سلامت روان و کیفیت زندگی فرد داشته باشد.

سازگاری شغلی در محیط های پرتنش

فشار کاری، تغییر شغل، مسئولیت های متعدد و تعارض نقش ها، نمونه هایی از چالش های محیط شغلی هستند. فردی که توانایی سازگاری شغلی بالایی دارد، می تواند وظایف خود را مدیریت کند، خستگی و استرس را کنترل نماید و عملکرد مناسبی در محیط کار داشته باشد.

سازگاری تحصیلی در نوجوانان و بزرگسالان

تغییر مسیر تحصیلی، مواجهه با امتحانات، فشارهای آموزشی و رقابت با دیگران، آزمونی برای سازگاری تحصیلی هستند. دانش آموزان و دانشجویانی که از مهارت های سازگاری بالایی برخوردارند، توانایی مدیریت زمان، یادگیری مؤثر و حفظ انگیزه را دارند.

نشانه های ناسازگاری شغلی و تحصیلی

افت عملکرد، بی انگیزگی، فرسودگی، اضطراب مزمن و عدم رضایت از محیط، از نشانه های واضح ناسازگاری شغلی و تحصیلی هستند. شناخت این علائم می تواند زمینه مداخله به موقع و افزایش بهره وری فرد را فراهم کند.

 

عوامل مؤثر بر سازگاری روانشناختی

سازگاری روانشناختی تحت تأثیر مجموعه ای از عوامل فردی، محیطی و تجربه های گذشته شکل می گیرد. شناخت این عوامل به فرد کمک می کند نقاط قوت و ضعف خود را شناسایی و بر اساس آن ها تصمیمات مؤثرتری اتخاذ کند.

عوامل فردی

ویژگی های شخصیتی، سبک دلبستگی، عزت نفس، انعطاف پذیری ذهنی و مهارت های حل مسئله، از عوامل فردی تأثیرگذار بر سازگاری هستند. افراد با شخصیت انعطاف پذیر و اعتماد به نفس بالا معمولاً توانایی بیشتری در تطبیق با شرایط دارند.

عوامل محیطی

خانواده، دوستان، فرهنگ، شرایط اقتصادی و اجتماعی و محیط کار، عوامل محیطی کلیدی در سازگاری محسوب می شوند. حمایت اجتماعی و محیط امن، سازگاری را تقویت می کنند، در حالی که فشارهای مزمن یا تنش های محیطی، مانع سازگاری می شوند.

نقش تجربه های گذشته

تجربه های موفق یا شکست های گذشته، یادگیری های قبلی و الگوهای تربیتی بر توانایی سازگاری فرد تأثیر مستقیم دارند. تجربه های حمایتی و مثبت، انعطاف پذیری را افزایش می دهند، در حالی که تجربه های آسیب زا و تروماتیک می توانند مقاومت روانی فرد را کاهش دهند.

سازگاری سالم در برابر سازگاری ناسالم

شناخت تفاوت بین سازگاری سالم و ناسالم، کلید جلوگیری از مشکلات روانی و بهبود کیفیت زندگی است. بسیاری از افراد سازگاری را با سازگاری ناسالم اشتباه می گیرند، که منجر به تصمیم گیری های نادرست و مشکلات طولانی مدت می شود.

معیارهای سازگاری سالم

سازگاری سالم شامل رشد شخصی، انعطاف پذیری، حفظ هویت فردی، تصمیم گیری آگاهانه و توانایی مدیریت هیجان ها و رفتارهاست. افراد سالم، در مواجهه با تغییرات، هم به خود احترام می گذارند و هم روابط و وظایف اجتماعی خود را مدیریت می کنند.

الگوهای سازگاری ناسالم

الگوهای ناسازگار شامل انکار مشکلات، اجتناب از تغییرات، وابستگی افراطی به دیگران و رفتارهای جبرانی هستند. این الگوها ممکن است به ظاهر زندگی را قابل تحمل کنند، اما در بلندمدت به ایجاد اختلالات روانی و کاهش کیفیت زندگی منجر می شوند.

پیامدهای بلندمدت هرکدام

افراد با سازگاری سالم معمولاً زندگی پربارتر، روابط پایدارتر و سلامت روان بهتری دارند. در مقابل، ناسازگاری مزمن می تواند به اضطراب، افسردگی، فرسودگی و مشکلات جسمی-روانی منجر شود.

 

نقش روان درمانی در بهبود سازگاری

روان درمانی ابزار مهمی برای تقویت سازگاری روانشناختی و کاهش اثرات منفی ناسازگاری است. شناخت انواع سازگاری به روان درمانگر و فرد کمک می کند مداخلات دقیق و هدفمندتری داشته باشند.

درمان های شناختی-رفتاری و سازگاری

درمان های شناختی-رفتاری با تمرکز بر افکار، هیجان ها و رفتار، به فرد کمک می کنند الگوهای ناسازگار را شناسایی و اصلاح کند. این روش ها مهارت های حل مسئله و بازسازی شناختی را تقویت می کنند و تاب آوری روانی را افزایش می دهند.

مشاوره فردی و بین فردی

مشاوره فردی بر مهارت های شخصی و تنظیم هیجان ها تمرکز دارد، در حالی که مشاوره بین فردی توانایی سازگاری اجتماعی، ارتباط مؤثر و مدیریت تعارض را تقویت می کند. ترکیب این روش ها به ایجاد سازگاری جامع کمک می کند.

چه زمانی نیاز به کمک تخصصی داریم؟

نشانه هایی مانند اضطراب و افسردگی مزمن، فرسودگی روانی، مشکلات جدی در روابط یا افت عملکرد تحصیلی و شغلی، علامت هایی هستند که نیاز به مشاوره تخصصی را نشان می دهند. مداخله به موقع، از شدت مشکلات و پیامدهای بلندمدت جلوگیری می کند.

بیشتر بخوانید : خستگی ذهنی و روانی؛ کی باید این را جدی گرفت؟

جمع بندی نهایی

سازگاری روانشناختی، فرایندی چندبعدی است که زیستی، شناختی، هیجانی، رفتاری و اجتماعی را در بر می گیرد. شناخت انواع سازگاری به فرد کمک می کند نقاط ضعف و قوت خود را شناسایی کرده و در مواجهه با تغییرات زندگی تصمیمات آگاهانه تری بگیرد.

سازگاری سالم زمینه ساز تاب آوری، رشد فردی و کیفیت زندگی بالاتر است، در حالی که ناسازگاری مزمن می تواند به مشکلات روانی و جسمی طولانی مدت منجر شود. با تمرین مهارت های شناختی، هیجانی، رفتاری و اجتماعی، و در صورت نیاز بهره گیری از روان درمانی، افراد می توانند توانایی سازگاری خود را افزایش دهند و زندگی پربارتر و متعادل تری داشته باشند.

 

سوالات متداول

1. انواع سازگاری در روانشناسی چیست؟
   انواع سازگاری شامل زیستی، شناختی، هیجانی، رفتاری، اجتماعی و شغلی/تحصیلی هستند که هر کدام به فرد کمک می کنند در مواجهه با تغییرات زندگی انعطاف پذیری و تعادل خود را حفظ کند.
2. چگونه می توان سازگاری هیجانی را تقویت کرد؟
   تنظیم هیجان، شناخت و پذیرش احساسات، تمرین مهارت های حل مسئله و استفاده از تکنیک های روان درمانی مانند CBT باعث افزایش سازگاری هیجانی می شود.
3. نشانه های ناسازگاری اجتماعی و رفتاری چیست؟
   علائمی مانند انزوا، تعارض مداوم، بی انگیزگی، اجتناب از تغییر و رفتارهای جبرانی نشانه های واضح ناسازگاری اجتماعی و رفتاری هستند.
4. نقش تجربه های گذشته در سازگاری روانشناختی چگونه است؟
   تجربه های حمایتی انعطاف پذیری و تاب آوری فرد را افزایش می دهند، در حالی که تجربه های آسیب زا یا تروماتیک می توانند مانع سازگاری سالم شوند.
5. چه زمانی نیاز به کمک روان شناسی برای بهبود سازگاری داریم؟
   اضطراب و افسردگی مزمن، افت عملکرد شغلی یا تحصیلی، مشکلات جدی روابط و ناتوانی در مدیریت هیجان ها، علامت هایی هستند که مشاوره تخصصی ضروری است.